TEMEL OYUNCULUK
Oyunculuğun Temel Kavramları
Verilen koşullar, sihirli “eğer”, hedef–engel–eylem ve alt metin: sahnede inandırıcı olmanın yapı taşları.
Bu sayfa, atölyelerimizde sıkça kullandığımız temel kavramların kısa bir özetidir. Büyük ölçüde Stanislavski’nin sistemine ve onu izleyen oyunculuk yaklaşımlarına dayanır.
Verilen Koşullar
Karakterin içinde bulunduğu her şeydir: kim olduğu, nerede ve ne zaman olduğu, az önce ne yaşadığı, karşısındakiyle ilişkisi. Bir sahneye başlamadan önce şu soruları cevaplayın:
- Ben kimim?
- Neredeyim, saat kaç, hangi mevsim?
- Bu sahneden hemen önce ne oldu?
- Karşımdaki kişi benim için ne ifade ediyor?
Sihirli “Eğer”
“Eğer ben bu durumda olsaydım ne yapardım?” sorusu, oyuncuyu taklitten kurtarıp karakterin durumuna gerçekten girmesini sağlar. Hissetmeye çalışmak yerine, verilen koşullar içinde ne yapacağınızı düşünün.
Hedef – Engel – Eylem
- Hedef: Karakter bu sahnede ne istiyor? (ör. “Babamı ikna etmek istiyorum.”)
- Engel: Onu ne durduruyor? (ör. “Babam beni dinlemiyor.”)
- Eylem: Hedefe ulaşmak için ne yapıyor? Eylemleri fiillerle düşünün: yalvarmak, kandırmak, korkutmak, güldürmek, suçlamak…
Seyirci karakterin hissettiğini değil, yaptığını izler. Duyguyu oynamaya çalışmayın; eylemi oynayın, duygu arkasından gelir.
Alt Metin
Söylenen sözün altında yatan asıl düşüncedir. “Peki, nasıl istersen.” cümlesi; kabullenme, kırgınlık, tehdit ya da alay anlamına gelebilir. Her repliğinizin altına “aslında ne demek istiyorum?” sorusunun cevabını yazın.
Dikkat ve An’da Olmak
Sahnede dikkatiniz seyircide ya da bir sonraki repliğinizde değil, partnerinizde ve sahnedeki duruma olmalıdır. Partnerinizi gerçekten dinlemek, her provada sahneyi yeniden canlı kılar.
Her Gün Uygulayabileceğiniz Alıştırma
Gün içinde gördüğünüz bir kişiyi seçin; nasıl yürüdüğünü, ellerini nasıl kullandığını, nasıl konuştuğunu gözlemleyin. Akşam, o kişinin o gün ne istediğini ve neyin onu engellediğini hayal ederek bir dakikalık bir doğaçlama yapın.
Bu döküman Fofora Tiyatro atölyelerinde kullanılan çalışma notlarından derlenmiştir · foforatiyatro.com