DİKSİYON
Tekerleme Çalışma Kitapçığı
Seslere göre gruplanmış tekerlemeler ve nasıl çalışılacağına dair adım adım bir yöntem.
Tekerlemeler; dilin, dudakların ve çenenin çevikliğini artırmanın en eğlenceli yoludur. Amaç hızlı söylemek değil, her sesi net ve doğru söylemektir. Hız, netlikten sonra kendiliğinden gelir.
Nasıl Çalışmalı?
- Önce tekerlemeyi yavaşça, her heceyi abartarak okuyun.
- Ardından normal konuşma hızında, anlamını düşünerek söyleyin.
- Son olarak üç kez art arda, nefesinizi bölmeden söylemeyi deneyin.
- Ayna karşısında çalışın: dudaklarınız ve çeneniz yeterince açılıyor mu?
- Kendinizi kaydedip dinleyin; yutulan ya da kayan sesleri not edin.
- Her gün 10 dakika, uzun ama seyrek çalışmaktan çok daha etkilidir.
Ş – S Sesleri
- Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi.
- Şemsi Paşa pasajında sesi büzüşesiceler.
- Bu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak, sarımsaklamasak da mı saklasak?
K – G Sesleri
- Kartal kalkar dal sarkar, dal sarkar kartal kalkar.
- Kırk küp, kırkının da kulpu kırık küp.
- Kara kediler kaba kâğıt kesip kekik kokulu kekler kemirdi.
B – P – M Sesleri (Dudak Sesleri)
- Bir berber bir berbere “Gel beraber bir berber dükkânı açalım.” demiş.
- Pembe pabuçlu pazarcı, pazarda pamuklu bez pazarlamış.
- Pamuk, pembe pamuklu pijamalarını pazartesi paketledi.
T – D – L – R Sesleri (Dil Ucu Sesleri)
- Al bu takatukaları takatukacıya götür; takatukacı “Takatukaları takatukalamam.” derse takatukaları takatukacıdan geri getir.
- Dar dere, derin dere; dere dar, dere derin.
- Ressam Rıza, rengârenk resimleri rafa dizdi.
- Lale, lila leylakları lavanta ile yan yana dizdi.
Uzun Söyleyişler
- Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mısınız?
- Muvaffakiyetsizleştiricileştiriveremeyebileceklerimizdenmişsinizcesine…
Çalışma Notu
Bu kitapçıktaki tekerlemelerin bir kısmı geleneksel halk tekerlemeleri, bir kısmı ise atölyelerimizde kullandığımız çalışma cümleleridir. Kendi tekerlemelerinizi yazmak da harika bir egzersizdir: zorlandığınız bir sesi seçin ve o sesi çokça içeren kısa, anlamlı bir cümle kurun.
Bu döküman Fofora Tiyatro atölyelerinde kullanılan çalışma notlarından derlenmiştir · foforatiyatro.com